Advies en ex­per­ti­se­func­tie over tuberculose

Heb je als zorgprofessional een patiënt met (verdenking op) tuberculose, dan biedt VRGT kosteloos overleg en advies. Onze arts en ervaren TB-verpleegkundigen denken graag met je mee. Enkele voorbeelden van wat we doen:

• Consultatieve steun aan artsen: Huisartsen, longartsen of kinderartsen kunnen ons contacteren voor vraagstukken rond diagnose en behandeling. Bijvoorbeeld: Hoe om te gaan met een patiënt die zijn medicatie niet goed inneemt? Moet ik preventieve therapie opstarten bij deze tuberculose-infectie)? Wanneer is iemand niet langer besmettelijk? Onze experts beantwoorden die vragen op basis van de nieuwste richtlijnen en praktische ervaring. We houden steeds de vertrouwelijkheid van patiëntgegevens in acht en werken samen met de behandelende arts voor het beste resultaat.

• Ondersteuning bij meldingsprocedures: In België geldt een meldingsplicht voor tuberculose – artsen en laboratoria moeten elke nieuwe actieve tuberculose melden bij de overheid. In Vlaanderen gebeurt dit via het Departement Zorg, in Brussel via de GGC. Vaak melden ziekenhuizen of labs een geval niet enkel aan de overheid, maar sturen ze ook een kopie naar onze centra. Onze diensten nemen dan proactief contact op met de behandelende arts en de patiënt voor verdere opvolging. We helpen invullen van de nodige formulieren en zorgen dat alle informatie (bv. resultaten van cultuur en resistentiebepaling) netjes in het tuberculoseregister terechtkomt. 

  Kortom: we bewaken dat de “papieren kant” correct verloopt, zodat de patiënt officieel geregistreerd is en recht heeft op terugbetaling van medicatie e.d. Tegelijk biedt dit ons en de overheid de mogelijkheid om snel te schakelen voor contactonderzoek. 

• Deskundige begeleiding bij incidenten: De Respiratoire Gezondheid treedt in bij complexe uitbraken uit als deskundige gids. We leggen stap voor stap uit welke maatregelen nodig zijn: wie moet getest worden, op welk tijdstip, hoe de communicatie naar personeel en betrokkenen verloopt, enz. Indien gewenst komen we ter plaatse een infosessie geven aan het team of de bewoners, om correcte info te verschaffen en paniek te voorkomen.

De Respiratoire Gezondheid is niet enkel uitvoerder van beleid, maar ook een kennispartner die advies geeft aan overheidsdiensten en andere organisaties. Zo maken we deel uit van diverse werkgroepen en commissies rond infectieziektebestrijding. Concrete voorbeelden van onze adviesfunctie naar derden:

• Fedasil (opvang asielzoekers): De Respiratoire Gezondheid adviseert Fedasil bij het opstellen en bijsturen van hun screeningsprocedures voor tuberculose in de opvangcentra. Wij brengen onze terreinervaring in: wat werkt er in de praktijk, waar zitten hiaten? In 2024 hebben we bijvoorbeeld samen gekeken naar de opvolging van asielzoekers die nog maar kort in België zijn en hoe we kunnen zorgen dat niemand uit de screening valt als ze van centrum wisselen. Onze aanbevelingen helpen Fedasil om hun beleid continu te verbeteren.
• Justitie (gevangeniswezen): Eveneens overleggen we met de gezondheidsdienst van Justitie over de TB-screening bij gedetineerden. De richtlijn om jaarlijks iedereen te screenen is helder, maar de implementatie kent uitdagingen (bv. logistiek, medewerking van gedetineerden). VRGT analyseert de resultaten van de screenings samen met Justitie en doet voorstellen, bijvoorbeeld over de inzet van mobiele radiografie in de gevangenissen of over extra aandacht voor ex-gedetineerden (die soms door de mazen glippen na vrijlating). Dankzij dit advies op maat blijft de TB-controle in deze context up-to-date en effectief.
• Ziekenhuizen en WZC’s: We staan ter beschikking van ziekenhuizen en woonzorgcentra wanneer zij protocolvragen hebben. Sommige ziekenhuizen vragen onze input bij het updaten van hun isolatierichtlijnen of bij het organiseren van personeelscreenings na een blootstelling. Woonzorgcentra contacteren ons soms om te helpen beslissen of een bewoner getest moet worden en hoe om te gaan met andere bewoners. We geven evidence-based advies, ondersteund door onze samenwerking met verschillende wetenschappelijke organen en steeds op basis van internationale richtlijnen.
• Beleidsadvies: Op Regionaal en nationaal niveau signaleren wij ook leemtes en noden aan de overheid. Zo hebben we aangedrongen op een nationaal tuberculoseplan en extra middelen voor Brussel gezien de specifieke noden daar. We brengen gegevens aan (epidemiologische cijfers, trends) en doen beleidsvoorstellen, bijvoorbeeld rond betere opvolging van geïnfecteerde TB patiënten zonder duidelijk ziektebeeld. Dit beleidsadvies gebeurt zowel op vraag (als de verschillende ministers om input vraagt) als op ons eigen initiatief wanneer wij opportuniteiten zien.

De Respiratoire Gezondheid fungeert als “olie in het raderwerk” van tuberculosebestrijding: we verbinden politiek, beleid, wetenschap, zorgverleners en patiënt met elkaar. Onze deur staat altijd open voor overleg en vragen.