Out­re­ach­wer­king en sen­si­bi­li­se­ring

Ons mobiel team van medische beeldvormers en verpleegkundigen uit onze centra zoekt de mensen op die moeilijk bereikbaar zijn via de klassieke gezondheidszorg. Dit zijn bijvoorbeeld dak- en thuislozen, mensen in kraakpanden, intraveneuze druggebruikers, migranten zonder papieren of anderen die in kwetsbare omstandigheden leven. Via samenwerkingen met organisaties die deze groepen vertrouwen (bv. opvangtehuizen, wijkcentra, straatverplegers, OCMW’s en CAW's) bouwen we aan een vertrouwensband. We bieden ter plaatse laagdrempelige tb-screening en informatie aan.

Een belangrijk hulpmiddel hierbij is onze Mobiele Screening Unit (MSU), een kleine vrachtwagen uitgerust met een digitale röntgenapparaat voor longfoto’s. Deze unit stelt ons in staat om ter plaatse (op straat, in een opvangcentrum of buurtparking) binnen enkele minuten een longscreening te doen. Uit een pilootproject in Antwerpen en Brussel bleek dat we dankzij de MSU verscheidene 'verborgen' gevallen van tuberculose konden ontdekken bij mensen die anders niet gescreend zouden worden. Bovendien verlaagt de aanwezigheid van de bus de drempel voor patiënten die al in behandeling zijn: ze kunnen opvolgonderzoeken (bv. controlefoto’s) dicht bij huis laten doen, wat handig is voor wie geen vaste woon- of verblijfplaats heeft.

Het mobiel team werkt proactief. Dat wil zeggen dat we geregeld op pad gaan op strategische locaties. Bijvoorbeeld: tijdens winteropvang voor daklozen voorzien we een screeningsactie met de bus, of we organiseren een 'TB-testdag' in een druk bezocht buurtcentrum voor migranten. We stemmen dit altijd af met lokale partners, zodat de doelgroep vooraf geïnformeerd en warmgemaakt wordt om deel te nemen. 
Onze aanpak is flexibel en wordt aangepast aan de context en de doelgroep. We besteden aandacht aan cultuursensitiviteit en taal: ons team heeft ervaring met verschillende talen, en we schakelen waar nodig tolken of community health workers in om ons te helpen bruggen bouwen. Deze methode van zorg vertrekt vanuit de gemeenschap zelf: de beoogde doelgroep beslist zelf mee over de manier van aanbieden van de nodige zorg. 

Outreach is meer dan mensen informeren of doorverwijzen. Het gaat om aanwezig zijn, vertrouwen opbouwen en zorg brengen naar de plaatsen en gemeenschappen waar die nodig is. 

Voorbeelden uit de praktijk:

• 27/08/2026 - Gezondheidsdag voor mensen uit de Eritrese-Ethiopische gemeenschap in De Krook in samenwerking met de stad Gent. 
  Onze community health-workers gingen enkele weken vooraf actief op zoek naar locaties waar mensen uit de gemeenschap zich vaak bevinden. Ze spraken er met rolmodellen om zo een vertrouwensband op te bouwen. Aan de hand van individuele gesprekken, infosessies in groep en posters werd er dan informatie over tuberculose gegeven en het belang van de screening duidelijk gemaakt.
  Daarnaast werkten onze community health-workers samen met opvangmedewerkers van de stad, taalhulpen, OCMW- en CAW-medewerkers die op hun beurt de mensen ook doorverwezen naar de geplande screeningsdag. De stadsmedewerkers kregen hiervoor een webinar met tips voor motiverende gespreksvoering en informatie om eventuele bezorgdheid over tuberculose weg te nemen.
  Dagzelf werden de deelnemers ontvangen door mensen uit de eigen gemeenschap, in de eigen taal en met de eigen gebruiken, en nogmaals extra uitleg en motivatie. 
  Mond-tot-mondreclame speelt hier een belangrijke rol om mensen te motiveren deel te nemen.
  Resultaat: er kwamen maar liefst 99 mensen langs op één voormiddag voor een longfoto in onze Mobiele Screening Unit.

Naast fysiek terreinwerk zet Respiratoire Gezondheid sterk in op communicatie via website en sociale media. We willen het brede publiek én intermediairs (zoals zorgverleners, maatschappelijk werkers) correct informeren over tuberculose en vooroordelen of misverstanden uit de weg ruimen. Enkele manieren waarop we dit doen:

• Website: Op onze bestaande website vind je een schat aan betrouwbare info over tuberculose: van symptomen en behandeling tot preventietips. We voorzien een toegankelijke informatiebank met vaak gestelde vragen en verdiepende artikelen. Er komen aparte secties voor patiënten, professionelen en het publiek, zodat iedereen gericht info kan vinden.
• Sociale media: Via Facebook en LinkedIn deelt de Respiratoire Gezondheid regelmatig nieuws en tips. We kondigen bijvoorbeeld elke Wereld Tuberculosedag (24 maart) acties aan, verspreiden infografieken met de recentste tuberculosecijfers, en posten verhalen (getuigenissen van ex-patiënten, interviews met onze verpleegkundigen) om het menselijke gezicht van tuberculose te tonen. Volg ons dus zeker op onze kanalen om niks te missen.
• Educatief materiaal: De Respiratoire Gezondheid ontwikkelt ook lespakketten en e-learningmodules over tuberculose. Zo is er een e-learning “Tuberculose: de essentie voor elke huisarts” gelanceerd, en we plannen ook materiaal voor scholen en vorming voor sociaal werkers. Al deze methodieken en tools stellen we gratis ter beschikking via onze VRGT-academie (opleidingsplatform) en via directe downloads op de site. We zorgen ervoor dat ze steeds up-to-date zijn met de nieuwste richtlijnen en in begrijpelijke taal geschreven, eventueel aangevuld met pictogrammen voor laaggeletterden.

De combinatie van outreach ter plekke en online sensibilisering maakt er heel wat mensen bereikt worden. We willen dat tuberculose bekend is bij het grote publiek (niet om schrik aan te jagen, wel om alertheid te verhogen) en dat mensen tijdig de weg naar hulp vinden.